خانه / از منظر اسلامی / اعتقادات / در مسير عفت‌ورزى

در مسير عفت‌ورزى

راه رسیدن به عفت و حفظ پاك‌دامنی برای جوان، در اوج قدرت جنسی، چیست؟


آیین جاودانه و آسمانی اسلام كه دستورهایی سعادت‏بخش برای بشر دارد، نهاد خانواده را كانونی مقدس، پایدار، عاطفی و پاك، ترسیم كرده است تا مهمانی كه به عنوان  همسر، وارد زندگی می‏شود، با آرامش، عزت، محبت و شادمانی، مجموعه‌ای رو به گسترش را اداره كند. خداوند در قرآن مجید به پدران و مادران مسلمان دستور می‏دهد  فرزندانشان را كه هنوز متأهل نشده‏اند، به این امر مقدس تشویق و زمینه‏های زندگی سالم و حیات طیبه را برای آنان فراهم كنند.
اسلام برای كسانی كه شرایط ازدواج را ندارند نیز، راهكار بسیار ارزشمندی معرفی می‏كند. راهكاری كه هم اجراشدنی است و هم پشتوانه‌ای بزرگ برای ورود به  عرصه  زندگی اجتماعی در آینده؛ و درعین‌حال، آرامش اعضای خانواده را هم تأمین می‏سازد. این راهكار مهم، عفت‏ورزی است.
عفت‌ورزی كه لازمه زندگی سالم، بانشاط و آرام است، تنها در سایه دین به دست می‏آید و به كمك خرد و اندیشه، رشد می‌كند و كمال می‏یابد. هر انسانی نیازمند این  آموزه‏هاست و پشت كردن به این آموزه‌ها، موجب سست شدن پیوند‌های خانوادگی، دخالت دیگران در عرصه زندگی، پیدایش اختلاف، بی‌اعتمادی به یكدیگر، مبتلا شدن به  بیماری‏های روحی ـ روانی، وسواس، سوءظن و… خواهد شد.
البته عفت و حجاب، دو بحث جداگانه‏اند. در عفت‌ورزى، هم پوشش ظاهری رعایت خواهد شد و هم مسائل معنوی و روحی. ازاین‌رو، هم كسانی كه پوشش دینی را رعایت می‏كنند و هم آنان‌كه در پوشش خویش، كمی‌سهل‏انگارند بدان نیازمندند.

۱٫ عفت دل

يكی از موارد بسيار مهمی كه پيوند خانوادگی را پایدار می‏سازد، رعایت عفت دل است. خانه‏ای كه تار و پود آن از عشق و محبت ساخته نشود، در برابر توفان‏های سهمگین و لرزش‏های فراوان، پایدار نيست. خانه‏ای كه در آن، افراد فراوانی حضور دارند و معشوق یا عاشق احساس نمی‌كند كه آن خانه برای سكونت و آرامش وی آماده است، ثبات نخواهد داشت.
همسر، باید در حریم دل، تنها همسرش را راه دهد و غیر از او، به هیچ نامحرمی اجازه ورود ندهد؛ چه رسد به سكونت در آن. كسانی كه قبل از ازدواج، این حریم را می‏شكنند و با دیگران رابطه‏ دوستانه برقرار می‏كنند، پایه‏های زندگی آینده خود را سست می‌كنند.
امروزه، گریز جوانان از ازدواج و میزان بالای گسست خانواده‌ها و طلاق، نتیجه راهكارهای طراحان ناصالح جامعه انسانی است كه زندگی بشر صنعتی را این‏گونه ترسیم كرده‏اند و حضور بی‏پروای زن و مرد را در كنار هم، با بی‏بندوباری‏ها و رعایت نكردن حریم‏ها، رشد و ترقی بشر پنداشته‌ و انسان را در پاسخ دادن به غرایز جنسی آزاد گذاشته‏اند.
مرد شایسته، عرصه دلش را در اختیار زن شایسته قرار می‏دهد و جز او را به این حرم راه نمی‏دهد و فضای اندیشه و دلش را تنها به صفای او آرامش می‌بخشد. زن شایسته نیز چنین می‏كند و اگر این‌گونه شد، خداوند از فضل خویش، آنان را بی‏نیاز خواهد كرد و این وعده خدا حتمی است كه فرمود: «زنان پاك، برای مردان پاك هستند». (نور: ۲۶)

۲٫ عفت نگاه

خداوند در قرآن مجید به دین‌باوران دستور می‏دهد چشمان خویش را بی‏پروا بر هركس نگشایند. «به چشمانت بیاموز كه هر كس، ارزش دیدن ندارد»؛ زیرا چشم انسان، گذرگاه واردات دل و فكر اوست.
نگاه به نامحرم، زمینه فساد را فراهم می‏كند و حرام شمرده شده است؛ چه تصویر باشد و چه فردی در كنار انسان، و عجیب است كه انسان‏ها را می‏توان از روی چشم‏های عفیف یا غیرعفیف‌شان، شناخت. چشمان عفیف، باحیا و ارزشمندند، ولی چشم‌دریده، ادب نگاه نمی‏دارد.
انسان موفق، به هر ‏چه می‏رسد، بی‏پروا چشم نمی‏گشاید، بلكه نگاه خویش را محدود می‏سازد. كسی كه عفتِ نگاه نداشته باشد، چه‌بسا به بی‏عفتی در عرصه‏های دیگر نیز دچار شود. اين عفت‌ورزى، خاص مردان نیست، بلكه زن هم باید عفت را رعایت كند، گر چه بیماری چشم‏چرانی، بیشتر در مردان رایج است. مردان، با چشمانشان به دام می‏افتند و زنان، با گوش‏هایشان.

۳٫ عفت كلام

عفت نگاه، پرهیز از نگاه‏های آلوده است كه نتیجه این پرهیز، پاكی دل و اندیشه از واردات ناشایست است، ولی عفت كلام، پاك ساختن عرصه صادرات دل است. آنان‌كه بی‌پروا از هر چه بخواهند، سخن می‏گویند، هر واژه‏ای را بر زبان می‏آورند و در پردازش سخنان خویش، محاسبه دقیقی ندارند، نه خویش را حرمت و ارزش می‏نهند و نه مخاطب را.
برخی افراد، به خود اجازه نمی‌دهند سخنان ناشایسته بیان كنند و از سكوت در این موارد، شادمان‏ترند. اين‌وىژگى، از سلامت روح و روانشان حكایت دارد. در مقابل، كسانی هم هستند كه بسیار مشتاقند تا هر واژگانی را به‌كار گیرند و از هر موضوعی ـ حتی ناشایست ـ‌سخن گویند؛ این مسئله ، تربیت نادرست آنان را نشان می‌دهد.
انسان مؤمن، حق ندارد دیگران را مسخره كند، لقب زشت دهد، تهمت ناروا زند، افترا بندد، صدای خویش را بی‏اندازه بلند كند یا واژگان ناشایست به كار برد، كه اگر چنین كند، از عرصه دین بیرون می‌رود و به خشم الهی دچار می‏شود.

۴. عفت دامن

یكی از شناسه‏های مهم عفت، پاك‌دامنی است. پاك‌دامنی، از دوران نوجوانی و جوانی آغاز می‌شود و در دوران میان‏سالی و كهن‏سالی، ثمره‏اش به بار می‏نشیند. بدترین خیانت‏ها، خیانت در این عرصه است و غریزه جنسی، اگر درست مهار نشود، انسان را به ورطه‏های خطرناك می‏كشاند. در قرآن آمده است: «به زنا، نزدیك نشوید» (اسرا: ۳۲)، یعنی حتی از لغزشگاه‏های این خطر باید دوری جست.
در قرآن مجید، برای جلوگیری از خطر فساد جنسی، این راهكارها معرفی شده است:
الف) آغاز تربیت جنسی از دوران كودكی و رعایت كردن دستورهای اخلاقی خانوادگی و زناشویی، از آغاز تولد كودك تا بلوغ.
ب) رعایت حریم میان نامحرمان و استفاده از پوشش مناسب.
ج) پرهیز از آمیختگی با نامحرمان.
د) دوری جستن از لغزشگاه‏هایی كه انسان را به عرصه بی‏عفتی می‏كشاند.
هـ) محدود كردن عاطفه‌ ورزی‌ها به كانون خانواده و دل‏ نبستن به نامحرمان در جامعه.

۵٫ عفت شكم

یكی از عوامل بدبختی انسان‏ها، بی‏پروایی در خوراك است؛ یعنی اینكه انسان هر چه بیابد، بخورد و از هر راهی، كسب ثروت كند. غذای حرام موجب شد كه مسلمان‏نمایان در كربلا، در مقابل فرزند رسول خدا(ص) صف‏آرایی و به كشتن او افتخار كنند. امام حسین(ع) فرمود: «اگر نبود طعام‏های حرامی كه شكم‏هایتان از آن پر گشته است، چنین بی‏پروا، در قتل من تلاش نمی‏كردید».
اگر نفس انسانی را به دو صورت مادی و ملكوتی ترسیم كنیم، تلاش افرادی كه فقط برای پروار جسم می‏كوشند، فربه‏سازی نفس مادی را در پی دارد. آنان، همه همتشان این است كه بیشتر ثروت‌اندوزند و شعله شكم افروزند و جسم خویش را در ناز نگه د‌ارند. به قول استاد علامه حسن‏زاده آملى: «آنجا‌كه شكم دایر است، دل بایر است».
امام علی(ع) فرمود: «من كه امیر شمایم، به قرصی نان جو بسنده می‏كنم. بدا به حال كسی كه به خاطر شكم به دوزخ در افتد».
عفت شكم نیز در عفت و پاكی دل و روح، تأثیر فراوانی دارد. طعام آلوده، جسم را می‏آزارد و طعام ناپاك و غیرحلال، روح را. غذای حرام، روح را از پرواز بازمی‏دارد و خطرها را به حریم زندگی راه می‌دهد. ازاین‌رو، باید در غذایی كه می‏خوریم، دقت كنیم.
جامعه امروز، در سن ازدواج، نوع زندگی اجتماعی و تحصیلی، بافت خانوادگی و فراوانی زمینه‏های گناه، با جامعه دیروز، متفاوت است. نوجوان دیروز، می‏توانست بدون شغل و تحصیلات عالی، ازدواج كند و در كنار خانواده خویش، روزگار بگذراند. در گذشته، زمینه‏های آلودگی صوتی و تصویری و… این‌قدر فراوان نبود. دوری از خانواده و آمیختگی دو جنس، تا این‌اندازه رواج نداشت و دسترسی به نامحرم، بدین آسانی امكان‌پذیر نبود.

دوست عزیز! انسان شایسته، در هر عصر و در هر عرصه‌اى، باید در مقابل آسیب‏ها و خطرها قد برافرازد و ناملایمی‌ها را هموار سازد. راهكار عفت، برای جامعه امروز، دیروز و فردا، گره‌ گشاست.
پرهیز از گشاده‏ دستی در نگاه كردن، پرهیز از گفتن یا شنیدن سخن ناروا، دوری از آمیختگی‌های بیجا و بی‏مورد، خود داری از خودنمایی و بدن‏نمایی، مواظبت از جسم، روزه‏ داری برای تقویت اراده و كنترل نفس و تربیت جنسی صحیح، راهكار‏هایی هستند كه غفلت از آنها، انسان را در همه زمان‏ها، به سقوط می‏كشاند.
صراط مستقیم سعادت و نجات، غافل نشدن از مكرهای شیطان است و تلاش همیشگی در راه بندگی كردن برای خدا.

اكبر یدالله‌ پور

 

 

 

همچنین ببینید

چگونه می توان از فاطمه زهرا سلام الله علیها الگوگیری کرد، در حالی که ایشان چهارده قرن پیش می زیستند؟

در الگوگیرى، بودن یا نبودن اشخاص خیلى مهم نیست؛ چه بسا کسانى که در گذشته ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *